Het is lunchpauze. Je gaat naar de kantine, laadt een dienblad vol en rekent af. Je loopt door, met je dienblad balancerend, tussen de tafels en stoelen door. Je ogen speuren bekende collega’s af. Naast wie ga je zitten?

Je komt aan op een feestje. Verjaardagsfeestje waarschijnlijk. Je feliciteert de jarige. Voordat je tijd hebt om met haar verder te praten staat ze al weer de volgende felicitaties in ontvangst te nemen. Je loopt naar de ‘pak maar gezellig zelf wat te drinken tafel’ en schenkt jezelf wat in. Dan gaan je ogen de kamer rond op zoek naar iemand(en) om op af te lopen. Op wie loop je af?

Hoe komt het dat je met sommige mensen een klik hebt, en met anderen, op het eerste gezicht, niet? En hoe belangrijk is deze klik eigenlijk?
Ik ben er inmiddels achter dat deze ‘klik’ essentieel is om gevraagd of aanbevolen te worden zowel voor feestjes als voor projecten, opdrachten en banen. Je moet iets hebben, iets doen of iets vertellen waar anderen wat mee hebben. Deze klik kan je inhoudelijke expertise zijn. Maar dit is het in veel gevallen niet.

Deze week sprak ik Pieter, een young professional op zoek naar een nieuwe baan, die enthousiast terug kwam van een sollicitatie gesprek. “Het gesprek was leuk en de recruiter was heel aardig” vertelde hij. Ik vroeg hem wat er zo leuk aan was. “Nou” vervolgde hij “hij zat op tennis en ik zit ook op tennis dus…”.. Dus wat? zul je wellicht denken. Dus dat is genoeg voor een klik. Cathelijne werkt bij een ministerie en vertelde dat ze het goed kan vinden met een collega. “Ik kan goed met haar samenwerken, waarschijnlijk omdat we allebei uit Limburg komen…” Ook zo’n reden waarvan je denkt, is dat belangrijk voor het goed functioneren van beleidsmedewerkers?

De meest waargenomen eigenschap bij collega’s en vrienden is: aardig. Dit blijkt uit het personal brand assessment. Inmiddels hebben zo’n 25.000 mensen het assessment ingevuld voor een collega, vriend of familielid. En ‘aardig’ staat boven aan. Voor vrienden misschien heel logisch dat die elkaar aardig vinden. Maar voor collega’s vind ik het opvallender. Blijkbaar is de klik, of aardig zijn heel belangrijk om samen te werken. Naast gewoon heel goed zijn natuurlijk, is het belangrijk om een klik met mensen te hebben.

Van deze klik zijn veel mensen zich niet expliciet bewust. Je mag iemand, of je mag iemand niet. Toch kun je het aantal kliks verhogen. Dat is leuk, want daarmee geef je niet allen jezelf, maar ook anderen een goed gevoel. Ook zorg je er op die manier voor dat je gevraagd en aan het werk blijft.

Het makkelijkste om dit te doen is het zoeken naar ‘het haakje’ bij mensen in je omgeving. Bij welk haakje kun jij aanhaken? Is dit de sport die iemand beoefent, stad of provincie van herkomst, hobby’s, humor, zelfspot, gedeelde ervaringen of kennissen? Het is soms even zoeken, maar het lukt echt bijna altijd om met iedereen wel iets gemeenschappelijks te vinden. Als het om iemand gaat die je nog niet zo goed kent, kan het raadplegen van Google of LinkedIn (of andere social netwerk site) je vast verder helpen. Op het moment dat je het haakje gevonden hebt, heb je natuurlijk nog geen klik. Die moet je tot stand brengen door iets aan dat haakje te hangen. Jouw ervaring, netwerk, visie of mening daarover. Je hoeft niet gelijk samen te gaan tennissen of op vakantie te gaan. Maar je kunt de klik tot stand brengen door enthousiast te reageren op iets dat iemand anders belangrijk vindt. Je bewondering ergens voor uitspreken (“dat is wel bijzonder dat je de marathon binnen 3 uur gelopen hebt” of “wat leuk dat je naast je baan als communicatieadviseur nog een cateringbedrijf aan het opbouwen bent”). Er kleven twee risico’s aan het zoeken van de klik. Ten eerste de kans dat je er met je reactie helemaal naast zit. Hij:”wat leuk dat je ook gaat verhuizen gaan jullie ook groter wonen?” Zij: ”Nee we gaan scheiden”. Of nog erger: gemaakt overkomen door mensen enorm naar de mond te gaan praten: “oh ja haken is ook echt helemaal mijn ding”.

De belangrijkste voorwaarden voor het maken van een klik met andere mensen mogen duidelijk zijn: oprechte interesse en eerlijkheid. En dat betekent ook dat het bestaan van verschillen een haakje en kans is voor een constructieve samenwerking:”we zullen ongetwijfeld gaan botsen tijdens dit project, maar laten we dat dan vooral benoemen en elkaar uitdagen onze eigen standpunten te evalueren”.

Maak het jezelf niet te moeilijk, en begin eens met het onderzoeken van de huidige kliks.

Met wie werk je lekker samen en waarom? Wie vraagt jou om mee samen te werken en heb je je wel eens afgevraagd waarom je voor een project, opdracht of functie gevraagd bent? Wat zijn jouw haakjes?

Een mooi voorbeeld van een interactieve -personal branding video- van Graeme Anthony. Waar hij als communicatie expert laat zien wie hij is en dat hij inderdaad een communicatie expert is. (via molblog)

Hieronder het ‘personal branding filmpje’ van Francine Aarts. Behoeft ook geen verdere toelichting.  (via @puur)

Personal branding in het hoger onderwijs. Een vak, een module of als studieloopbaan concept. Duidelijk is dat zowel onderwijsinstellingen als studenten zelf op zoek zijn naar een manier om meer uit hun studie en studietijd te halen dan alleen de studie. Op maandag 13 september 2010 mocht ik een personal branding college geven op de HanzeHogeschool in Groningen. Nu was het bij de minor Business Class Ondernemerschap. Onderstaand de slides van het college.

Onderstaand filmpje maakt op een subtiele manier duidelijk hoe Twitter onderdeel kan uitmaken van het leven van alledag. Met de nadruk op kan.

via @dannyverhoeven

Deelnemers aan het Let’s connect congres van Logeion, de beroepsvereniging voor communicatie, kregen bij het congres een personal brand assessment aangeboden. Met dit assessment vroegen zij in totaal ruim 750 mensen om hun sterke en minder sterke punten te benoemen. Het assessment is positief gericht en vooral bedoeld om te ontdekken waar je als professional goed in bent. Slechts één van de vragen is gericht op de minder sterke punten. Daar komt echter wel veel vraag naar door de deelnemers. Daarom hierbij de top 10 meest genoemde aandachts- of verbeterpunten van communicatieprofessionals.

1. bescheidenheid; verreweg het meest genoemd is dat de professionals gereserveerd, niet erg commercieel, hun eigen identiteit verliezend en niet altijd even zichtbaar zijn. De professionals wordt expliciet gevraagd om trots te zijn, successen te delen en duidelijk te maken wat zij voor anderen kunnen betekenen.

2. empathie; de professionals worden gezien als kort door de bocht, te snel,niet goed omgaan met andere mensen, ongeduldig en weinig luisteren. Opvallend is dat er een groep professionals waarbij het luisteren een aanvoelen duidelijk wel wordt waargenomen. Empathie is denk ik een kwaliteit welke echt van communicatieprofessionals verwacht wordt.

3. leiderschap; veel communicatieprofessionals zetten zichzelf op de bijrijdersstoel. De professionals krijgen als feedback en dus eigenlijk als vraag om meer daadkracht en zelfvertrouwen te laten zien. Om vooral niet alles zelf te doen om leiding te geven en beslissingen te nemen.

4. nee zeggen; in de lijn met het leiderschap wordt de professional gevraagd om keuzes te maken en voor zichzelf op te komen.

5. eigenwijs; dingen voor elkaar krijgen en een eigen mening worden hoog gewaardeerd. Maar op het moment dat anderen het gevoel krijgen dat u niet van uw standpunten af te brengen bent en wel heel doelgericht te werk gaat, haken zij af. Luisteren naar mensen maar vooral ook duidelijk maken dat er geluisterd wordt en dat de standpunten van anderen in de overweging mee worden genomen is het verzoek.

6. gevoelig; dit is een opvallend punt dat ik ook bij andere professionals veel waarneem: de professionals wordt verweten dat ze geen empathie hebben en dat ze aan de andere kant zelf te gevoelig zijn: wonderlijk. Blijkbaar hebben we geen oog voor de gevoelens van anderen. Op het moment dat gevoelens vervolgens getoond worden dan vinden mensen dit weer vervelend. We zijn nou eenmaal mensen en geen computers.

7. gesloten; inmiddels mag duidelijk zijn dat de feedback van verschillende mensen over verschillende mensen afkomstig is. Waar op 6 nog mensen verweten wordt te gevoelig te zijn staat op plaats 7: gesloten, afstandelijk, stil type en uit haar gevoelens niet. Is het dan nooit goed? Ik denk dat met de punten 1,2 en 3 ook veel van de andere punten te ondervangen is. Door duidelijk te maken waar je voor staat, leideschap te tonen, maar vooral ook je aan te passen aan de gevoelens van anderen kom je het sterkst over.

8. onrustig; de omgeving vindt het vervelend als je als professional onrust en chaos uitstraalt. Daar worden anderen ook zenuwachtig en onzeker van: komt het allemaal wel goed? Komt het werk af? En ben je de juiste persoon voor de klus. Ook weer zo’n ‘gevoel’ ding waar je met je uitstraling en je verhaal veel mee kunt.

9. gestrest; nog een stapje erger dan onrust: stress. Daar kunnen mensen helemaal niet tegen. Op het moment dat je omgeving bij jou stress waarneemt is het met het vertrouwen snel gedaan.

10. vakkennis;  wat door velen gezien wordt als een basis voor deskundigheid, zelfvertrouwen en professionaliteit wordt door de omgeving nog wel eens als valkuil gezien: vakkennis. Te veel weten, daar mee lopen te schermen of zich daar achter verschuilen. Gelijk hebben om het gelijk hebben en op basis van inhoudelijke argumenten een punt maken.

Zijn het waarheden of waarnemingen? De bovenstaande 10 punten zijn de waarnemingen van de feedback gevers, en daarmee hun waarheden. In een aantal gevallen ziet de professional het anders. Dat is natuurlijk het makkelijkste uitgangspunt om te starten met het beïnvloeden van het beeld dat anderen van je hebben.

Standaard vraag bij een sollicitatie gesprek: “Wat zijn jouw sterke eigenschappen?” En ook bij andere gesprekken en ontmoetingen kan het voorkomen dat mensen deze vraag aan je stellen. Ook in voorstel rondjes kan het wel eens gebeuren dat je gevraagd wordt om ‘iets’ over jezelf te vertellen.

Het punt met eigenschappen of persoonlijke merkwaarden is echter dat ze op heel veel verschillende manieren kunnen worden geïnterpreteerd. Op het moment dat je zegt dat je goed brood kan bakken, fietsen kan maken of foutloos kan schrijven, weten mensen wel wat je bedoelt. Bij eigenschappen ligt dat heel anders. Het risico is dan ook dat mensen je heel anders begrijpen dan jij bedoelt. Eigenschappen als gedreven, communicatief, flexibel of betrouwbaar is echt heel verschillend uit te leggen. Tijdens een recente workshop personal branding gingen deelnemers elkaars merkwaarden van een invulling voorzien. En een van de eigenschappen die zeker toelichting behoefde was ‘ambitieus’. Onderstaand 4 toelichtingen die deelnemers voor zichzelf bij ‘ambitieus’ hebben geformuleerd.

• Ik ga nieuwe uitdagingen aan en wil me blijven ontwikkelen, zowel op persoonlijk als inhoudelijk vlak.
• Ik heb erg veel plezier in mijn werk en wil graag hogerop komen om op hoog niveau over zaken mee te praten en invloed te kunnen uitoefenen.
• Dit komt tot uiting dat ik een doorzetter ben. Daarnaast gedreven en krachtig in wat ik doet. Doortastendheid vind ik belangrijk, waarbij ik wel open sta voor mijn omgeving. Ik ben een harde werker en houd van duurzaamheid.
• Ik ga voor de volle honderd procent voor dingen. Kijk voorbij grenzen.

En zelfs de toelichtingen zijn nog niet toereikend. Een voorbeeld project of metafoor kan helpen.

I’m tough, I’m ambitious, and I know exactly what I want. If that makes me a bitch, okay.
Madonna