Wel eens een afscheid van jezelf of van een collega mee gemaakt? De waardering was waarschijnlijk zeer hoog. “Jammer dat er afscheid wordt genomen want je hebt zoveel betekend voor de afdeling of de organisatie”. En misschien had jij of je collega zoiets van “had dat eerder gezegd, dan was ik nog even gebleven.”.

Personal branding is een vorm van afscheid nemen. Werken volgens de personal branding filosofie betekent dat je je blijft innoveren en blijft aanpassen aan veranderende omstandigheden in je omgeving. Daarmee ga je er dus vanuit dat wat je nu doet eindig is. Dat er een moment komt dat je deze baan of functie niet meer invult. Of dat de inhoud van je werk helemaal verandert. Het wordt dus tijd om over je afscheid na te denken. Wat wordt er gezegd op jouw afscheid? Waarom ben je de komende/afgelopen jaren zo’n gewaardeerd collega? Tijd om je eigen afscheidsspeech te schrijven.

Welke 5 onderdelen moeten er in ieder geval in je afscheidsspeech?

1. waar wordt je voor bedankt, wat heb je bijgedragen tijdens je aanwezigheid de afgelopen jaren?
2. wat waren je drie mooiste resultanten, zichtbare gebeurtenissen of meetbare veranderingen?
3. wat zal de organisatie het meest missen, of naar op zoek moeten nu jij weggaat?
4. welke collega’s, klanten of managers zullen jouw vertrek het meest merken
5. wat ga je nu doen waarmee wens je jezelf veel succes?

En als je helemaal los gaat op je eigen afscheid kun je ook de volgende vraag nog beantwoorden:

• in welke situaties is het meest om of met je gelachen

De afgelopen 4 weken heb ik ‘gastlessen’ mogen verzorgen voor twee eerstejaars klassen van de Design Academy Eindhoven. De opleiding heeft sinds een paar jaar het vak ‘the brand called you’ standaard in het curriculum opgenomen. De visie achter de ‘the brand called you’ lessen, is geweest om ‘jezelf als merk te positioneren’.  Dat betekent dat de studenten op zoek zijn gegaan naar hun (onderscheidende) merkwaarden en hun toegevoegde waarde voor anderen.

Deze aspecten komen tot uiting in visie, producten, diensten, werkwijze, inspiratie, samenwerkingsvormen, doelgroep, uitdagingen en onderscheidendheid. Twee belangrijke uitgangspunten zijn hierbij belangrijk:

• stijg boven jezelf uit, zie jezelf zoals iemand anders naar je kan kijken, maar ook zoals je jezelf zult ‘raken’, en ‘managen. Dat betekent dat je bij je personal branding, je planning, je strategie praat over jezelf in de ‘derde persoon’. Alsof je het over iemand anders hebt die jij mag sturen en begeleiden.
• personal branding is toekomst gericht, je praat niet over wat je nu bent, maar over jezelf zoals je over een paar jaar gezien wilt worden. Dit dwingt je tot het maken van keuzes die je niet beperken, maar focus bieden. De geformuleerde ambitie (personal brand) is niet star en beperkend maar richtinggevend en kansrijk voor alternatieven en associaties. Je ‘personal brand’ formuleer je dan ook altijd een paar jaar voor uit. Zodat je weet waar je naar toe kunt werken. Voel je echter vrij om periodiek je geformuleerde personal brand te toetsen (personal brand assessment) aan de realiteit. En bij een opgelopen discrepantie, stel je één van beide bij.

De opdracht voor de studenten voor de eindpresentatie is dan ook als volgt:

• houd een 3 minuten presentatie over jezelf, over jou als merk, dat betekent dat je niet in de ‘ik’ praat maar over de hem, haar je praat zelf over ‘Theo’, of over ‘Walter’ etc..  Je vertelt over jezelf in mei 2012, wat doet hij/zij, wat zijn zijn/haar merkwaarden en wat zijn de producten, diensten of resultaten van zijn/haar werk.

Volgens de literatuur zijn er verschillende eigenschappen en vaardigheden belangrijk bij het opbouwen van een personal brand. Wij hebben visies van verschillende auteurs gebruikt om hier inzicht in te krijgen.  De boeken die we gebruikt hebben zijn This is your wake –up call van C. Harmsen, Personal branding voor professionals die het verschil willen maken van F. Kwakman en het boek Personal brand.nl van T. Scholte. Ook hebben wij gebruik gemaakt van het artikel “Personal Branding” dat Arjen Ligtvoet voor carrièretijger.nl geschreven heeft. Verder hebben we citaten gebruikt van de website van Tom Scholte, www.tomscholte.com.

Volgens Harmsen (2008) gaat het bij personal branding om je innerlijke reservoir. Dit reservoir bevat alle kennis, vaardigheden en overtuigingen waarover iemand beschikt. Dit is allemaal van invloed bij het opbouwen van een personal brand. In principe is dit reservoir oneindig groot, maar het gaat erom wat er daadwerkelijk tot iemands beschikking staat, en niet wat iemand eventueel zou kunnen. Bij personal branding draait het om persoonlijke en professionele ontwikkeling van jezelf en daarvoor zijn doorzettingsvermogen, geduld en moed nodig. (Harmsen 2008)

Vaardigheden

Iedereen heeft ook “unieke” vaardigheden. Mensen vragen professionals voor dingen waar ze goed in zijn en waarvoor ze een toegevoegde waarde kunnen leveren. Bij het opbouwen van een personal brand moet een professional zich richt op de dingen waar hij of zij goed in is en voor gevraagd wil worden. Op deze manier kan de omgeving deze professional vragen voor de dingen waarvoor hij gevraagd wil worden.

Overtuigingen

De overtuigingen van iemand bepalen de belevingswereld van die persoon, of wel de realiteit. Overtuigingen kunnen iemand stimuleren om zijn of haar doel te bereiken.

Overtuigingen zijn van invloed op een personal brand omdat ze bepalen wat iemand denkt te kunnen en wat iemand juist niet denkt te kunnen. Overtuigingen zijn vaak opvattingen over zaken die personen al lang met zich meedragen, over aspecten zoals werk, relaties en geluk. Al deze opvattingen vormen een filter waardoor iemand naar de wereld kijkt.

Kennis

Kennis, het geheel van wat iemand weet, heeft veel invloed op een personal brand. Het is als professional erg belangrijk om zo veel mogelijk kennis te hebben van een vakgebied en zich ook op dit gebied blijven ontwikken. Door middel van het versterken van je positie wanneer het gaat om inhoudelijke kennis wordt automatisch de positie versterkt ten opzichte van anderen.

Geduld en doorzettingsvermogen

Personal branding is een vorm van persoonlijke ontwikkeling van passies en talenten zodat er vanuit de sterktes gewerkt kan worden. Doorzettingsvermogen en geduld zijn twee belangrijke eigenschappen die hier voor nodig zijn omdat persoonlijke ontwikkeling een langdurig proces is waarin soms ook tegenslagen te verwerken zijn.

Dit kan ook ten koste gaan van efficitiviteit en zelfvertrouwen. Dit moet overwonnen worden zodat er uiteindelijk een personal brand opgebouwd kan worden.

Moed

Bij personal branding gaat het erom dat iemand zijn of haar beste versie creëert. Creatie van iets nieuws gebeurt in veel gevallen door destructie van het oude. Bijvoorbeeld het loslaten van bestaande denkbeelden, bestaande overtuigingen en bestaande zekerheden. Hier komt vertrouwen bij kijken en hier is moed voor nodig omdat de uitkomst niet bij voorbaat vast staat.

Volgens Scholte (2009) is de kern van personal branding het versterken en zichtbaar maken van je onderscheidende waarden. Toch zijn er ook drie algemene eigenschappen die iedereen moet hebben of in ieder geval na moet streven om een personal brand op te bouwen.

Aardig

Het is belangrijk dat een professional vriendelijk en toegankelijk is zodat deze professional benaderd wordt door andere mensen. Ook wordt een vriendelijke en toegankelijk professional eerder aanbeveelt door andere mensen. Een professional moet aardig zijn voor zijn omgeving, door geinteresseerd te zijn, te helpen, gewoon de simpele dingen die ervoor zorgen dat een professional aardig gevonden wordt.

Betrouwbaar

Bij personal branding is het belangrijk dat een professional doet wat hij of zij zegt en zegt wat hij of zij doet, zodat er een betrouwbaar beeld ontstaat bij de omgeving. Het managen van verwachtingen en het maken van afspraken is hierbij belangrijk. Betrouwbaar heeft ook met het waarmaken van belofte te maken. Ergens voor staan en dat keer op keer doen. Zo weet de omgeving wat ze aan een professional hebben en waar ze degene voor kunnen vragen.

Communicatief

Het is belangrijk dat een professional zichtbaar maakt waar hij of zij voor staat, zodat de omgeving weet wat degene voor hen kan betekenen.  Ook is het belangrijk dat er gecommuniceerd wordt over afspraken die niet nagekomen kunnen worden. Het communiceren is gericht op het communiceren van een toegevoegde en onderscheidende waarde, maar ook op het communiceren van successen. Communiceren verhoogt daarmee ook de geloofwaardigheid en integriteit. Internet is ook een belangrijk middel om snel informatie op te zoeken en te vergelijken en daarmee kan het ook belangrijk zijn om via dit middel een onderscheidende en toegevoegde waarde zichtbaar te maken voor de omgeving.

Onderscheidend

Bij het opbouwen van een personal brand moet iemand zorgen dat hij of zij anders is dan anderen. Uniek en onderscheidend zijn hierbij belangrijke eigenschappen. Iemand moet weten waarin hij of zij beter is dan anderen en dit zichtbaar maken naar zijn of haar omgeving. Maar de talenten en of passies waarop iemand een personal brand moet opbouwen moeten wel relevant zijn. Dat wil zeggen dat er vraag naar is. Daarvoor moet een professional verbinding maken met mensen in zijn of haar omgeving zodat er een passende combinatie ontstaat tussen wat een professional te bieden heeft en de vraag van de omgeving.

Volgens Arjen ligtvoet zijn bij het opbouwen van een personal brand de volgende kenmerken nodig; apart zijn, betrouwbaar zijn en congruent zijn.

Apart

Bij het opbouwen van een personal brand moet een professional zorgen dat hij of zij zich kan onderscheiden ten opzichte van anderen. De toegevoegde waarde die hij of zij kan leveren moet duidelijk zichtbaar zijn. Verder moet een professional apart zijn en niet bang om op te vallen. Hierbij is het is belangrijk om de nadruk te leggen op onderscheidendheid en toegevoegde waarde, zonder te opvallend te zijn zodat mensen het niet begrijpen en het raar vinden.

Betrouwbaar

Mensen moeten op een personal brand kunnen bouwen. Er moet in een persoonlijk merk een herkenbare en constante factor zitten en hoge mate van professionaliteit, zodat mensen weten waarvoor ze iemand kunnen vragen en wat ze daarvan kunnen verwachten. Zelfs negatieve aspecten kunnen worden omgebouwd tot positieve aspecten bijvoorbeeld als kenmerk van een personal brand.

Congruent

Alle onderdelen moeten met elkaar overeenstemmen. Dat wil zeggen dat alles wat een professional doet moet bijdragen aan het beeld dat hij/zij wil uitdragen. Bijvoorbeeld alle vormen van communicatie moeten passen bij de persoonlijkheid en bij het beeld dat een professional wil uitdragen.

Volgens Kwakman (2004) zijn de volgende vijf condities de sleutel tot het opbouwen van een succesvolle personal brand; vakinhoudelijke drive, niet verkoopgedreven zijn, herkenbaar zijn en blijven, zelfsturend vermogen hebben en marktgeoriënteerd zijn.

Vakinhoudelijke drive

Bij personal branding draait het om de drive om alles uit je vak te halen en daarin veel, soms heel veel te investeren, zonder dat je altijd weer waar dat toe leidt. Verder is hierbij enthousiasme voor het oplossen van vraagstukken bij klanten en gedrevenheid om daarbij vakinhoudelijke expertise toe te passen belangrijk. Dit is volgens Kwakman de basis voor elke personal brand.

Niet verkoopgedreven

Personal branding wordt door Kwakman niet gezien als een nieuwe en snelle manier om een persoonlijkheid te verkopen. Het zijn de inhoudelijk- professionele activiteiten die leiden tot de opbouw van een merknaam. Op die merknaam komen vervolgens mensen af die interesse hebben in datgene dat een de persoon met die merknaam te bieden heeft.

Herkenbaar zijn en blijven

Personal branding heeft niets te maken met kopieergedrag. De creativiteit en de authenticiteit van een persoon mogen niet aangetast worden. Een professional heeft zijn of haar personal brand al in zich. Klanten en collega’s moeten een ontwikkeling kunnen herkennen en zien dat deze past bij de persoonlijkheid van een professional.

Zelfsturend vermogen

Een personal brand moet een eigen koers voor persoonlijke en professionele ontwikkeling uitzetten en zich hier aan vasthouden. Een eigen ontwikkeltraject is minstens zo belangrijk als het leren via de dagelijkse gang van zaken.

Marktgeoriënteerd

Het is belangrijk dat er een duidelijk beeld van de markt is alvorens een personal brand opgebouwd kan worden. Bij het opbouwen van een personal brand wil een professional iets bereiken met zijn of haar talenten. Deze talenten moeten herkend worden en door klanten gezien worden als sterke punten. Het is belangrijk dat een professional zich oriënteert op het aantal klanten dat er zijn, waar deze klanten zich bevinden en hoe deze klanten te bereiken zijn. Verder moet een professional blijven meebewegen met de vraag van de klant zodat er een passende combinatie is tussen wat een professional te bieden heeft en de omgeving/klanten waar dat het beste tot zijn recht komt.

Volgende week zullen wij de door ons gekozen factoren beschrijven en welke beschrijven methode wij gebruiken tijdens ons onderzoek.

Waarom mogen bedrijven schaamteloos reclame maken voor hun producten en diensten? Reclame mag niet misleidend zijn. Toch worden we als consument vaak geholpen om in een bepaalde richting te denken. Zo zag ik deze week een advertentie van een bedrijf van Nederlandse vakantieparken met de titel: “welkom op onze zonnige vakantieparken!”. Welke garantie kunnen zij mij geven dat het daadwerkelijk zonnig is als ik daar mijn vakantie ga vieren? Of bedoelen ze er mee dat het personeel een zonnige uitstraling heeft. We laten ons dagelijks overstromen met reclameboodschappen zonder dat we ons afvragen waar zo’n bedrijf het lef vandaan heeft om dat over eigen producten of diensten te zeggen.

En waarom zou jij dat als professional dan niet mogen?

Je hoeft te schreeuwen dat je de beste bent. Je hoeft ook geen pagina grote advertenties in te kopen. Maar je kunt mensen wel helpen om jou sterke en onderscheidende kwaliteiten te zien. Ze zullen je er niet minder om waarderen. Integendeel zelfs, ze zullen je dankbaar zijn, want ze weten wat ze aan je hebben. Het enige risico dat je loopt is dat ze ook makkelijker niet voor je kiezen. Als jij duidelijk maakt waar je goed in bent, wordt ook makkelijker duidelijk of je ergens het ‘antwoord’ op bent.

Dus ja, het mag, ja, je helpt er mensen mee en ja, je helpt jezelf er ook mee.

Meest gestelde vraag afgelopen maanden: hoe verhoog ik mijn zichtbaarheid?

Antwoord: maak zichtbaar wat je doet

Personal branding is eigenlijk heel makkelijk. Je hoeft namelijk alleen maar te doen wat je goed kunt en leuk vindt om te doen in een omgeving waar je gewaardeerd wordt. Dan zul je positieve feedback, promotie, beloning en erkenning ontvangen. Maar dan moeten mensen wel zien wat jouw waarde is., zonder door de gangen te gaan schreeuwen

De meest geloofwaardige manier van het zichbaar maken van jouw toegevoegde waarde is het waarmaken er van. Niet alleen zeggen dat je ‘doeltreffend’ bent, maar ook iets realiseren. Niet vertellen dat je goed kunt luisteren, maar iemand iets ‘terug geven’ waaruit blijkt dat je goed geluisterd hebt. Het verhogen van je ‘zichtbaarheid’ bestaat ui 3 onderdelen.

1. bepalen wat er van jouw gezien moet worden
2. de mensen (namen/functies) benoemen die meer van jou mogen zien
3. de  activiteiten bedenken en uitvoeren om jezelf te laten zien

De komende tijd zal ik een aantal voorbeelden beschrijven van specifieke eigenschappen (jouw toegevoegde waarde) en hoe je deze zichtbaar kunt maken.

klantgericht werken

1. Stel nou dat ‘klantgericht werken’ een sterke eigenschap van jou is waarvan jij vindt dat jij je hier mee kunt onderscheiden en dat dit niet door iedereen zo gewaardeerd wordt. Misschien zijn het de interne klanten of juist de externe relaties waar jij veel over weet, die heel tevreden over jou zijn, altijd naar jou vragen of bij jou graag willen ‘kopen’.
2. vervolgens loop je er tegen aan dat jouw leidinggevende dit helemaal niet ziet en zijn/haar waardering hierover niet uitspreekt. Maar jij ziet het duidelijk als iets waardevols voor de organisatie of afdeling en wilt hier iets mee.
3. dan is de uitdaging waar je voor staat om die klantgerichtheid en wat het oplevert sterker te gaan communiceren. Dus in plaats van te zeggen dat je klantgericht bent, ga je de resultaten of de aanpak van jouw klantgericht werken communiceren. Je gaat anderen mensen feedback geven hoe zij klantgerichter kunnen werken of je gaat vertellen wat jij over klanten weet of wat hun behoeften zijn. Houd een presentatie over je bevindingen, organiseer een een workshop klantgericht werken voor je collega’s of schrijf een memo of artikel over je bevindingen. Maar je kunt ook expliciet klantgericht gaan werken naar je leidinggevende toe. Als je je talent voor klanten in kunt zetten, kun je het ook inzetten naar je leidinggevende toe, dat is ten slotte ook een klant. Zeker als je op zoek gaat naar zijn/haar wensen en belangen ten aanzien van jouw resultaten.

Zoals bedrijven een markt zoeken voor de afzet van hun producten of diensten zo kun jij als professional de juiste omgeving zoeken voor het aanbieden van jou diensten. Dit klinkt logisch, de juiste (werk)omgeving kiezen. Maar te vaak zijn er professionals die niet in de juiste omgeving zitten. Er zijn twee belangrijke signalen waar je aan kunt merken dat je in de verkeerde omgeving werkt:

1.gebrek aan waardering

Er van uitgaand dat je hard werkt, goed resultaat levert en een aardige collega bent om mee te werken, dan verdien je dus ook de waardering die daar bij past. Iemand die gewoon af en toe eens laat merken dat hij/zij blij met je is. Uiteraard kun je ook om waardering vragen in functioneringsgesprekken of andere momenten. Maar het ontvangen van bevestiging is een belangrijk aspect om nog beter te worden en nog meer inzet te tonen.

2.aanbevelingen om te veranderen

‘Je zou eens wat meer dit…’, of  ‘je moet wat meer dat doen’. Dit soort uitspraken of aanbevelingen zijn kenmerkend voor mensen die werkzaam zijn in de verkeerde omgeving. Ook nu ga ik er weer van uit dat je wel degelijk inzet toont en je best doet om een goed resultaat te leveren. Maar je omgeving vraagt je te veranderen om te voldoen aan bepaalde verwachtingen. En waarschijnlijk kun of wil je helemaal niet voldoen aan die verwachtingen, waarschijnlijk wil je helemaal niet veranderen: kies de omgeving die bij je past.

De omgeving kiezen die bij je past klinkt als een luxe, zeker op het moment dat je geen baan hebt, en voor je gevoel helemaal niets te kiezen hebt. Toch is juist dan ook van belang om te benoemen in welke omgeving jij optimaal functioneert. Succes moet van twee kanten komen.

Personal branding gaat dus verder dan alleen het zichtbaar maken van waar je goed in bent. Het gaat erom je toegevoegde waarde voor je omgeving te verhogen. Dat kun je doen door harder te werken of proberen te veranderen.  Maar waarschijnlijk gaat het je makkelijker af door een omgeving te zoeken waar je gewaardeerd wordt om wie je bent.

Wat het ook is dat je vandaag de dag doet voor werk, probeer je eens met een topvoetballer (of andere professioneel sporter) te vergelijken. Bekijk je huidige baan eens als topsport. En dat is het misschien ook wel. En denk dan nu even aan de toekomst. Dan kom je tot de conclusie dat je niet altijd die topvoetballer zult zijn. Het gaat in dit geval niet om ‘minder worden’ dat jouw perspectief zal veranderen. Maar misschien juist meer ervaren, of nog belangrijker, een veranderende omgeving, andere vraag, andere opdrachten, andere klanten of anderen techniek.

Wat het ook zal zijn, er komt een moment ergens tussen vandaag en een paar jaar dat jij en je functie uit elkaar gaan. Om dan niet nog eens te hoeven nadenken wat je kunt, wilt of moet, is het nu dus zaak om aan je personal branding te gaan werken. Het versterken en zichtbaar maken van jouw onderscheidende en toegevoegde waarde. Deze is voor een groot deel gebaseerd op niet direct functie gerelateerde eigenschappen en vaardigheden. Dingen die je er allemaal om heen doet om een gewaarde collega of opdrachtnemer te zijn. Je hoeft je niet af te vragen wat hier na komt. Ga je geen zorgen maken over een ‘volgende stap’. Die komt wel, als je maar bezig blijft je waarde voor je omgeving verder te verhogen.

Personal branding is je belofte waarmaken en doen wat je zegt. De gemakkelijkste manier om dit te doen is het nakomen van je afspraken. Al je afspraken. Elke afspraak die je hebt, kom je op tijd, maak je afspraken over hoe lang deze gaat duren en wanneer je dus weer gaat afronden. Het naleven van tijdsafspraken is wellicht cultuur gerelateerd, maar geen excuus voor jou om hier in mee te gaan. Het nakomen van tijdsafspraken maakt namelijk veel meer duidelijk dan de vaardigheid van het klok kijken. Op het moment dat jij dit beheerst, maakt het duidelijk dat jij ‘in control’ bent. In control van jezelf en in control van de situatie waar jij je in bevindt. En daarmee straal je zekerheid uit. En dat is waar mensen van houden. Kijk maar eens naar de verbouwing van je huis: 80% van de aandacht gaat uit naar de vraag of we het op tijd halen. Als je een presentatie of training volgt, je wordt gek als het een kwartier uitloopt, je aandacht is weg en de beoordeling valt lager uit. Het nakomen van je tijdsafspraken is geen garantie voor een sterke en onderscheidende positie, maar wel een voorwaarde dus:

• kom altijd op tijd voor elke afspraak;
• maak afspraken over  de duur van een afspraak;
• maak afspraken over wanneer wie iets af heeft of moet doen;
• als je een presentatie houdt, zorg dat je 1 minuut voor de geplande tijd klaar bent;
• reageer snel en altijd op telefoontjes, voicemail en mail; ook het aangeven wanneer je echt inhoudelijk op en vraag in gaat, geeft aan dat je iets gelezen/ontvangen hebt en er mee aan de slag gaat;
• wat je verhaal ook is of welke dienst je ook levert, vraag aan mensen of ze tijd hebben, en hoeveel tijd ze voor je hebben.