7 spelregels van personal branding
4 februari 2009 - Door: Tom ScholtePersonal branding is een soort spel. Het is een spel waarbij jij er achter probeert te komen waar je goed in bent. Vervolgens ga je heel hard je best doen om te doen waar je goed in bent om hier steeds beter in te worden. Wat het ook is dat je doet, het moet herkenbaar zijn voor anderen, maar toch onderscheidend. Het spel is er uiteindelijk op gericht om gevraagd te worden voor de dingen waarvoor je gevraagd wilt worden. Je hebt gewonnen als dat is gelukt en als je voornamelijk dingen kunt doen waar je goed in bent. Vervolgens leg je de lat weer wat hoger en speelt het spel opnieuw. Je leest het al, je speelt het spel zelf, maar je hebt anderen nodig om te winnen.
De 7 spelregels om het spel goed te kunnen spelen
1. zoek je functionele en emotionele waarden
Wat merken van producten en diensten van mensen hebben afgekeken is het toevoegen van emotionele waarde aan een functioneel product of een functionele dienst. Als je dorst hebt drink je water. Maar wanneer drink je Spa Blauw. En waarom drink je dat? En waarom ben je bereid daar ruim 2000 keer meer voor te betalen dan het water uit de kraan? Spa Blauw drink je als je ‘puur’ water wilt drinken. Spa heeft de waarde ‘rein’ gekozen. En vervolgens ‘het zuiverende water’. Dus Spa Blauw drink je niet als je dorst hebt, maar als je je wilt zuiveren. En daar zijn mensen blijkbaar bereid voor te betalen. En zo is het ook met Coca Cola die de emotionele waarde ‘happiness’ hebben gekozen om aan hun product te voegen. Als je cola zou willen drinken, kun je ook Euroshopper Cola drinken. Dat is 3 keer zo goedkoop. Maar als je ‘happiness’ wilt: Coca Cola.

Zo is het dus ook bij mensen die functies of rollen vervullen. Je bent onderzoeker, adviseur, secretaresse of manager. Je doet iets, je levert producten op of realiseert diensten. Maar je het doet het op jouw manier, je geeft er jouw invulling aan. Je wilt een van de velen zijn en opdraven als er gevraagd wordt ‘doe maar een projectmanager’. Om je te kunnen onderscheiden op je functionele waarden is heel erg moeilijk. De kans is namelijk dat er altijd iemand is die beter is dan jij, of dat het verschil moeilijk te zien is. Net als bij water, is Spa Blauw beter van kwaliteit dan dan kraanwater? Dacht het niet. Om vast te kunnen stellen of jij kwalitatief beter bent dan je collega is erg lastig of praktisch onmogelijk op het moment dat je diensten levert. Als je je functionele waarde benoemd hebt, ga je op zoek naar je emotionele waarde. Hiermee kun je het verschil maken. Hiermee maak je de klik met mensen.
2. je moet voor jezelf helder hebben wat je ambities zijn: kies jouw specifieke merkwaarden
De kans is groot dat je veel wilt en veel kunt. Als je op zoek gaat naar je emotionele waarden kom je misschien wel tot een lijst van 10 waarden: enthousiast, ambitieus, assertief, sympathiek, ondernemend, doelgericht, competitief, betrouwbaar, hulpvaardig en leidend. Maar, je kunt niet op alle 10 excelleren. Nu moet je dus keuzes maken. Het voelt misschien als een beperking. Maar keuzes maken geef je ook richting en opent juist mogelijkheden. Als je 1-3 persoonlijke merkwaarden hebt gekozen, kun je daar heldere ambities bij formuleren. Dingen die je met jouw waarden wilt bereiken. Activiteiten waar je je waarde op wilt inzetten.

Deze spelregel is er opgericht om je persoonlijke missie te formuleren. Het kan namelijk zijn dat je voor jouw gevoel niet ambitieus bent. Dat je geen directeur, goeroe of ‘leider’ wilt worden. En dat is natuurlijk ook prima. Succes is niet gekoppeld aan het toespreken van grote zalen, het geven van leiding aan organisaties of met je hoofd op TV. Het gaat om het ‘self defined succes’. Je moet voor jezelf bepalen wat jij ziet als succes. Zoals Bob Dylan al zong:”A man is a success if he gets up in the morning and gets to bed at night, and in between he does what he wants to do“. Maar dan moet je dus wel bepalen wat je wilt doen. Dit hoef je niet voor de komende 20 jaar vast te leggen, een jaar of 3 is voldoende. Je moet jezelf ook de ruimte gunnen om hiervan af te wijken. Maar een focus helpt je bij het maken van keuzes en zorgt ervoor dat je gekozen wordt. Je moet dus niet ‘alles voor iedereen’ willen zijn. En dan zul je merken dat je benaderd wordt met de vraag ‘je hebt toen dat gedaan, maar kun je ook dit?’, of ‘je hebt dit toen daar gedaan, maar kun je het ook hier?’, of ‘je geeft trainingen personal branding, maar geef je ook workshops netwerken?’
3.het gaat om wat anderen van je zeggen: je bent pas een ‘brand’ als anderen dat vinden
Hoe hard je ook roept hoe goed je bent, het is pas geloofwaardig als anderen dat ook vinden. Het wordt pas geloofwaardig als anderen dat over jou zeggen als jij er niet bij bent. Natuurlijk heeft ‘reclame’ maken invloed op de manier waarop anderen je zien. Maar profileren heeft pas zin als je een geloofwaardig verhaal hebt. Als je ook daadwerkelijk waar kunt maken wat je zegt dat je kunt. Deze spelregel maakt het spel complex, je moet er namelijk hard en consistent voor werken om dit te realiseren. Je moet nadenken bij de dingen die je doet of ze bijdragen aan het beeld dat je wilt dat anderen van je hebben.

Om ervoor te zorgen dat anderen over je gaan praten moet je ervoor zorgen dat ze weten wat je voor ze kunt betekenen. Het communiceren van waarden impliciet en expliciet. Als ‘doelgericht’ een waarde van je is, kun je dit in zoveel mogelijk activiteiten en communicatie terug laten komen. Bij de dingen die je doet ga je op zoek naar een duidelijk doel, planning en tijdstip waarop er opgeleverd moet worden. Je wilt altijd resultaten leveren, en dat verwacht je ook van anderen. Als anderen daarin tekort schieten, kun jij aanbieden ze daarin te willen helpen. Doelgericht werken betekent ook concrete afspraken maken over alledaagse dingen. Hoe laat begint de vergadering, maar vooral, tot hoe laat duurt deze? Wat willen we bereikt hebben? Wie maakt het verslag, of beter nog de afsprakenlijst? Bij alle dingen die je doet is voor je omgeving helder wanneer er wat door jou wordt opgeleverd. Maar je kunt ook expliciet je doelstellingen en resultaten gaan communiceren. Ook dit kun je doen zonder te zeggen dat je doelgericht bent. Dat mogen anderen over jouw vertellen. Je kunt je doelstellingen lijst met collega’s doornemen om te zien waar je ze kunt helpen of wanneer je de gemaakte afspraken na gaat komen.
4. voldoe aan de voorwaarden: relevant, geloofwaardig en onderscheidend
De eerste voorwaarde voor het bepalen van je emotionele waarde en het kiezen van je ambities is dat je relevant moet zijn. Je moet iets voor iemand anders betekenen. Je moet voor anderen van waarde zijn. Wat het ook is dat je doet, of je nu kunstenaar, tekstschrijver, of manager bent, je moet daar anderen blij mee maken. Welk probleem los jij op, of in welke behoefte vervul jij? Weet je eigenlijk wel voor wie je van betekenis wilt zijn, of met andere woorden wie is jouw doelgroep. Hier hoef je geen namen te noemen, maar probeer wel te omschrijven voor of met welke mensen jij wilt werken.
De tweede voorwaarde om een sterke ‘personal brand’ te kunnen realiseren is geloofwaardigheid. Je verhaal moet kloppen en je intenties moeten integer zijn. Je mag de dingen doen omdat je het leuk vindt om ze te doen en omdat je het goed kunt. Maar niet om er alleen zelf beter van te worden. Mensen vinden het namelijk vervelend om met mensen te werken die alleen maar aan zichzelf denken. Geloofwaardigheid is iets waar je tijd voor nodig hebt. Het is iets wat je opbouwt in je netwerk en door je ervaring. Betrouwbaarheid is hierbij de sleutel. Zeggen wat je doet en doen wat je zegt.
De derde voorwaarde is onderscheidend zijn. Onderscheidend betekent aan de ene kant gewoon heel erg jezelf zijn, iedereen is ten slotte anders. Aan de andere kant betekent het ook anders durven zijn.
5. een positieve instelling: vertel wat je wel kunt
Er zijn heel veel dingen die je niet kunt of niet goed kunt. Veel meer dan dingen zelfs dan dat je wel kunt. Dat betekent echter niet dat je hoeft te vertellen wat je niet goed kunt of niet goed doet. In ons systeem gaat er ergens iets mis. En ik weet waar dat is: het onderwijs. Mijn dochter van 8 kon tot dit jaar alles goed doen. Elke tekening die ze maakte was prachtig. Ook al moest je soms vragen wat erop stond, het was prachtig. Dit jaar heeft ze haar eerste toetsen. En nu wordt er niet meer gekeken wat ze goed doet, maar worden de fouten geteld. En dat nemen we mee in onze ontwikkeling. We worden geleerd te zien wat we fout doen, omdat je daar van kunt leren… Terwijl je veel meer kunt leren van de dingen die je goed doet. Die kun je blijkbaar goed. En daar kun je dan ook in excelleren. De kunst van het zien wat je goed kunt, en dit ook bij andere te zien is spelregel nummer 5 van het personal branding spel.

Als iemand je vraag of je iets kunt, en je kunt het niet, of het past niet in je persoonlijke ambitie kun je de vraag negatief beantwoorden. Maar je kunt in je antwoord de vraag ook omdraaien. ‘Kun je ons helpen om ons bedrijf te positioneren‘ zou ik kunnen antwoorden ‘ik kan jullie professionals trainen in het uitdragen van merkwaarden’. Op de vraag wat mensen willen of kunnen krijg ik heel vaak het antwoord wat ze niet willen en niet kunnen. Dat is dus niet relevant. Vertel me wat je wel wilt. En formuleer je antwoord zo dat je relevant bent met wat jij voor anderen wilt betekenen.
6. zorg voor een sterke online identiteit
Internet wordt referentie nr.1 in de toekomst. Als je het hebt over geloofwaardigheid, je track record of je netwerk: Internet zal het antwoord geven. Hoevaak gebruik jij nu het Internet voor de aankoop of de oriëntatie van producten en diensten? Hoe vaak laat je je bewust of onbewust leiden door wat Google of andere sites jou als antwoord geven op je zoekvraag? Heb je wel eens een collega gegoogled of gezocht op LinkedIn, Hyves of Facebook? En zo zoeken anderen jou dus ook op. De opkomst van de ‘social media’ het Web 2.0, of hoe je de internetmogelijkheden ook noemt, ze hebben personal branding op de kaart gezet. Elke zichzelf respecterende professional is online vindbaar. En aan jou de taak om deze ‘online identiteit’ te beheren.

Hoevaak klik jij op het derde zoekresultaat op de 7de pagina resultaten van Google bij een zoekopdracht? Razendsnel scan je de resultaten en maak je keuzes waar je op klikt. De kans dat je verder komt dan pagina 1 is klein. Pagina 7 haal je vrijwel nooit. Wat boven aan staat is goed. Wie op 1 staat heeft gewonnen. Zo werkt het in alle spelletjes. Google heeft branding en personal branding gestimuleerd. Waarmee wil jij op 1 staan. Met elke zoekresultaten, of keywords wil jij gevonden worden. Een sterke online identiteit geeft in de eerste plaats aan dat je serieus met je werk en met je loopbaanmanagement bezig bent. Dat je bewust werkt aan de manier waarop je gezien wilt worden en waarvoor je dus gevraagd wilt worden. Maar het helpt mensen ook om een goed beeld van je te krijgen. Een online identiteit is iets wat tijd kost en continue aan onderhoud onderhevig is. Het bestaat uit je profiel(en) je betrokkenheid bij anderen (netwerk, reageren op blogs), je resultaten (producten) en je belevenissen ((micro)bloggen).
7. versterk je netwerk
Mensen die je kent zijn makkelijker te vertrouwen dan mensen die je niet kent. Je doet 90% van je inkopen altijd bij dezelfde winkels. Als je een loodgieter of schilder nodig hebt vraag je aan je vrienden, buren of collega’s of ze iemand kunnen aanbevelen. En zo gaat het ook met projecten en banen. Die worden steeds meer via sociale netwerken ingevuld. Organisaties vragen om dynamiek en mobiliteit van medewerkers. De samenleving verandert en banen van nu waren er 10 jaar geleden niet. En over 10 jaar zijn ( heel veel van) de banen van nu er niet meer. Waar vroeger een vast contract zekerheid betekende betekent het nu elke paar jaar een reorganisatie, een nieuwe afdelingsnaam en een nieuwe functie. Intern solliciteren op je eigen functie of niet eens meer weten hoe je afdeling heet. Steeds vaker en elke keer opnieuw je toegevoegde waarde duidelijk maken is een stuk makkelijker als mensen je kennen. Als ze weten wat ze aan je hebben. Ook al is je functie van naam veranderd en lever je andere producten, jij bent nog steeds hetzelfde. Jij staat voor wie je bent.

Mensen willen onderdeel van jou netwerk uitmaken en hun netwerk met je delen als jij iets voor hun kunt beteken, als jij van waarde voor hun bent. Het is dus niet (alleen maar) halen, maar ook brengen. Je netwerk versterken kan beteken je waarde voor je netwerk verhogen door mensen uit je netwerk met elkaar in contact te brengen. Het kan het actief toevoegen van waarde voor de mensen in je netwerk betekenen. Oprechte interesse is hier de sleutel. Interesse in de mensen, wat ze meemaken en wat hun ambities zijn om te kijken wat jij voor hun kunt betekenen. ‘Je kunt pas echt succesvol zijn, als je anderen helpt bij het bereiken van hun succes’.
—————————–
Speel je dit spel volgens deze regels, dan zijn plezier, energie en je ‘self defined’ succes gegarandeerd.

