Standaard vraag bij een sollicitatie gesprek: “Wat zijn jouw sterke eigenschappen?” En ook bij andere gesprekken en ontmoetingen kan het voorkomen dat mensen deze vraag aan je stellen. Ook in voorstel rondjes kan het wel eens gebeuren dat je gevraagd wordt om ‘iets’ over jezelf te vertellen.

Het punt met eigenschappen of persoonlijke merkwaarden is echter dat ze op heel veel verschillende manieren kunnen worden geïnterpreteerd. Op het moment dat je zegt dat je goed brood kan bakken, fietsen kan maken of foutloos kan schrijven, weten mensen wel wat je bedoelt. Bij eigenschappen ligt dat heel anders. Het risico is dan ook dat mensen je heel anders begrijpen dan jij bedoelt. Eigenschappen als gedreven, communicatief, flexibel of betrouwbaar is echt heel verschillend uit te leggen. Tijdens een recente workshop personal branding gingen deelnemers elkaars merkwaarden van een invulling voorzien. En een van de eigenschappen die zeker toelichting behoefde was ‘ambitieus’. Onderstaand 4 toelichtingen die deelnemers voor zichzelf bij ‘ambitieus’ hebben geformuleerd.

• Ik ga nieuwe uitdagingen aan en wil me blijven ontwikkelen, zowel op persoonlijk als inhoudelijk vlak.
• Ik heb erg veel plezier in mijn werk en wil graag hogerop komen om op hoog niveau over zaken mee te praten en invloed te kunnen uitoefenen.
• Dit komt tot uiting dat ik een doorzetter ben. Daarnaast gedreven en krachtig in wat ik doet. Doortastendheid vind ik belangrijk, waarbij ik wel open sta voor mijn omgeving. Ik ben een harde werker en houd van duurzaamheid.
• Ik ga voor de volle honderd procent voor dingen. Kijk voorbij grenzen.

En zelfs de toelichtingen zijn nog niet toereikend. Een voorbeeld project of metafoor kan helpen.

I’m tough, I’m ambitious, and I know exactly what I want. If that makes me a bitch, okay.
Madonna

10 vergaderstoelen, kunstleer, Slede-Bizy, chroom

In het september 2010 nummer van Psychologie staat een artikel over personal branding. Het artikel is gebaseerd op interviews met Ton Dijkzeul, psycholoog en commercieel manager bij personeelsadviesbureau GITP en Tom Scholte. En dat dit magazine veel gelezen wordt, blijkt wel uit de reacties die ik krijg. Het bijzondere is dat het blad ook gelezen wordt door mensen die de afgelopen jaren met enige ‘verwondering’ de personal branding ontwikkelingen hebben gadegeslagen. Het bijzondere is nu dat een artikel in een tijdschrift als Psychologie magazine, met duidelijk een zekere autoriteit, personal branding een zekere status geeft. En dat is dus weer even goed om te onthouden. Ik denk dat iedereen ‘autorieiten’ nodig heeft om haar relevantie, werk en deskundigheid te bevestigen en te versterken.

Het was voor het eerst. Bij mijn weten in ieder geval. Dat er afgelopen zaterdag een personal branding lezing werd gegeven op een festival. En wel op het Zomerparkfeest in Venlo. Een bijzondere ervaring om in een programmaboekje te staan samen met Caro Emerald en geprogrammeerd te staan tegenover Jon Allen. In de zaal zaten zaterdagavond ruim 80 mensen. Een zeer gemêleerd gezelschap. En daardoor extra leuk om te mogen doen. Inmiddels ben ik tot de conclusie gekomen dat een festival bij uitstek een plek is om het over personal branding te hebben. Bij personal branding gaat het namelijk, onder andere, om het creëren van een beleving. Niet zomaar je werk doen, een beleidstuk schrijven, website bouwen, advies uitbrengen of training geven. Nee het gaat om het creëren van belevingen. Die worden herinnerd, die maken indruk en daar heb je wat aan. En dat is natuurlijk ook waarom mensen naar festivals gaan. De muziek kun je ook thuis wel luisteren. Maar je wilt het voelen. Bij voorkeur met andere mensen. Iedereen zou de ambitie moeten hebben artiest of kunstenaar te willen worden in zijn/haar vakgebied. Om vervolgens op die manier een beleving te creëren bij de mensen waar je het voor doet.

Volgend jaar de stap naar Lowlands of Pinkpop maar eens maken denk ik.

“Heb je eigenlijk nog wel een privé-leven?” Is een vraag die ‘bekende’ mensen nog wel eens krijgen. Nu weet ik niet de precieze definitie van een privé-leven. Maar ik kan me voorstellen dat dat dingen zijn die je doet die niet de hele wereld hoeft te weten. En dat het ook dingen zijn die niet direct je functioneren als professional positief beïnvloeden. En daarmee hebben gewone mensen zoals jij en ik ook geen privé-leven meer in deze tijd.

Vroeger was het gemakkelijk om je, voor je professioneel functioneren, ‘direct relevante’ en ‘minder relevante’ activiteiten gescheiden gehouden. Dat had namelijk alles te maken met de klok: maandag tot vrijdag, zo tussen 9-17 uur was werk en relevant en wat je daar buiten deed was minder relevant en kon je in ieder geval meestal ‘onzichtbaar’ houden van de je professionele werkomgeving. Nu niet meer. In ieder geval niet als je iets doet op een social netwerksite zoals LinkedIn, Twitter of Facebook.

In Duitsland willen ze het mogelijk werkgevers gaan verbieden om op de Facebook pagina van sollicitanten te kijken. Omdat daar dus, voor de betreffende functie, niet actuele of relevante privé-informatie op kan staan. Zakelijke websites, zoals LinkedIn en Googlen mag nog wel. In Nederland is er nog geen wet op dit gebied. Wel een sollicitatie code (.PDF). De code schrijft over het Googlen onder andere dat er aandacht moet zijn voor:

• de privacy van de sollicitant wordt gerespecteerd
• de werkgever is zich ervan bewust dat informatie die via internet is verkregen, niet altijd betrouwbaar is
• de informatie die online is verzameld, wordt indien relevant aan de sollicitant meegedeeld met uitdrukkelijk vermelding van de bron en wordt met de sollicitant besproken.

Ik hoor zelf van werkgevers dat het Googlen tegenwoordig bijna standaard onderdeel uit maakt van de sollicitatie procedure. Wat ik nog niet vaak hoor of lees is dat dit inderdaad kenbaar wordt gemaakt vooraf (wat wel het advies is van Internet Rechtsdeskundige Arnoud Engelfried). Of dat tijdens een procedure of gesprek wordt gerefereerd naar gevonden informatie, al dan niet om opheldering over bepaalde feiten te vragen.

Dat LinkedIn puur zakelijk zou zijn en Facebook puur privé is steeds meer achterhaald. Mensen delen hun LinkedIn netwerk met familieleden en voegen (oud) collega’s toe als vrienden op Facebook. Op je werk vertel je over je vakantie en vind je het ook leuk om er wat foto’s bij te laten zien. De ‘privacy’ opties van de websites zullen het ongetwijfeld steeds beter toelaten om te bepalen wat je zichtbaar maakt voor wie. Maar het belangrijkste blijft de vraag wat doe je en waarom doe je de dingen die je doet? In hoeverre kun je je werk onderdeel laten zijn van wie je bent en wilt zijn?

En nog belangrijker: beoordeel anderen niet te snel. Denk even twee keer na als je iets gelezen of gezien hebt. Geef mensen feedback op hun online identiteit of vraag door op iets dat je gezien hebt. Het zal je zelf en anderen bewust maken van de kansen (en risico’s). In wetgeving moeten we het denk ik niet gaan zoeken.

Gisteren is Anton Geesink overleden. Een ‘vechtjas die bestuurders vloerde‘ zoals de Volkskrant het mooi omschrijft. Geesink is voor mij een sportlegende en symbool van eigenheid. Een paar weken geleden stond er een artikel over Geesink in de Volksrant waar de site nu ook weer aan refereert en wat me bijzonder raakt. Het raakt me omdat het zo goed duidelijk maakt dat het resultaat wat je boekt extra respect afdwingt als je er op de juiste manier mee om gaat:

Op donderdag 2 september 2010 verzorgt Scholte Personal Branding een workshop personal branding voor de leden van Jong ICTU.

Het ICTU (ICT Uitvoeringsorganisatie) werkt aan een beter presterende overheid met behulp van slimme inzet van ICT. ICTU bundelt kennis en kunde en werkt aan generieke ICT oplossingen die bijdragen aan realisatie van een moderne overheid. Met als doel: betere dienstverlening aan burgers en bedrijven. (www.ictu.nl)

Bij het ICTU heb ik in 2007 nog een interim opdracht gedaan. Mede tijdens deze opdracht is het idee ontstaan voor Scholte Personal Branding. Het ICTU is namelijk een pure kennis en projectorganisatie. Er zijn veel externe medewerkers en ook interne medewerkers werken voortdurend aan andere projecten en in andere samenwerkingsvormen. Pure noodzaak dus om na te denken over wat je voor anderen kunt en wilt betekenen. En bovenaal op zoek naar manieren om dit waar te maken en zichtbaar te maken. Na personal branding opdrachten voor de programma’s Antwoord voor bedrijven en Overheid voor Burgers (voorheen Overheid heeft Antwoord©) mogen we nu met de leden van Jong ICTU aan de slag.

Het nieuws komt naar je toe tegenwoordig. Dat is een beetje het credo van de social media. Je hoeft niet meer op zoek te gaan naar wat er in de wereld gebeurt, dat merk je vanzelf wel. En zo is Tineke Huizinga vandaag Trending Topic op Twitter. En als er personen trending topic zijn, dan ben ik altijd benieuwd welke prestatie ze hebben geleverd om dit te bereiken. Blijkbaar hebben ze iets gedaan. Trending topic betekent namelijk het meest besproken onderwerp. Op Twitter welliswaar. Maar daarmee ook (een wellicht iets vertekende) weergave van offline conversaties.

Om erachter te komen wat Mw. Huizing voor opzienbarends heeft gedaan even naar Google nieuws:

De minister heeft een privéjet gepakt om van haar vakantie een vergadering bij te wonen. En dat klopt niet in het beeld of de verwachtingen die menig Nederlander bij een minister (van Vrom) heeft. En dus heeft iedereen daar gelijk een mening over. Bekend en onbekend Nederland reageert:

Vrijwel alle reacties zijn afkeurend. Er zijn een paar mensen die zegen dat ze zich er niet druk over maken. Maar door te zeggen dat je je er niet druk over maakt, heb je er in ieder geval al tijd en energie aan besteed. Meer reacties lees je via search.twitter.com.

Mensen praten graag over andere mensen. En opvallen doe je door af te wijken van verwachtingen en patronen. Gewoon goed ministerschap, adviseurschap of wat je dan ook doet is een voorwaarde. Maar niet voldoende. Opvallen kan ook door andere dingen doen dan mensen verwachten die wel positief gewaardeerd worden. Misschien dat er minder mensen over je praten. Maar op de aandacht die Mw. Huizinga krijgt zit je toch niet echt te wachten. En waar en door wie zou Mw. Huizinga vanaf nu gevraagd worden?

Vandaag hoorde ik op de radio de presentator aan een beller vragen:”wat doe je voor werk?” De beller antwoordde “ik zit in de zorg”. Dat is eigenlijk een heel vreemd antwoord waarmee zij zichzelf en haar omgeving tekort doet. Ze gooit namelijk alle mensen die op alle mogelijke manieren zich met de zorg voor anderen bezig houden op een grote hoop. Het gesprek over haar werk, over een tijdsbesteding van waarschijnlijk ergens tussen de 24 uur en 40 uur per week was met de opmerking “ik zit in de zorg” ook gelijk afgelopen. (En dit was waarschijnlijk ook gebeurd als iemand had gezegd: ik zit in de bouw, of ik zit in de verzekeringen).

Ze is trouwens ook niet de enige die ‘in de zorg zit’. Bij het intypen bij Google ‘ik zit in de…’ krijg ik de aanvulling ‘..zorg’ cadeau. Met een slordige 39.900 zoekresultaten als gevolg.

En tot mijn grote verbazing is zoekresultaat 1: www.ikzitindezorg.nl. Je bedenkt het niet. Een website om mensen te enthousiasmeren om ook ‘in de zorg te gaan zitten’. Met mensen op een stoel, en een lege stoel…

Met een beetje personal branding had de beller ook kunnen zeggen:

• ik maak mensen beter, of
• ik breng wat plezier en afleiding in het leven van zieke mensen, of
• ik zorg ervoor dat een aantal mensen elke dag een glimlach op hun gezicht krijg, of
• ik luister naar mensen en geef ze aandacht, of
• wat het dan ook is wat ze doet om het voor haarzelf en de menen voor wie ze het doet van betekenis te laten zijn.

LeBron James ook wel “King James” genoemd, geldt voor de meeste deskundigen als een van de meest getalenteerde basketballers in het midden van het eerste decennium van de 21e eeuw. Hij begon zijn carrière in de NBA in 2003 bij de Cleveland Cavaliers. In zijn eerste jaar werd hij gekozen tot Rookie Of The Year met een gemiddelde van 21 punten, 6 assists en 5,5 rebounds. Daarmee was hij de jongste speler die die titel ontving in de historie van de club. Tweemaal werd hij gekozen tot most valuable player (MVP – meest waardevolle speler) van de NBA. (Wikipedia)

Maar waarom is iedereen zo ziek van Lebron James dat ze op straat, de door hun gekochte, shirts met zijn naam er op verbranden?

En er zijn talloze filmpjes op Youtube te vinden waar mensen dit voorbeeld volgen. Het ging vorige maand mis met deze geweldige basketbalspeler.

Lebron James speelde de afgelopen jaren voor de Cleveland Cavaliers. Hij bleek niet alleen goed in basketbal, maar ook in (online) personal branding. Hij bouwde over de periode van een aantal jaar een geweldige band op met de fans van de club en dus ook met zijn eigen fans. Onder andere via zijn website,en Facebook (ruim 3 miljoen fans) versterkte hij zijn status van superheld. Naast het feit dat hij natuurlijk ook gewoon heel erg goed is.

In juli ging het dus. Lebron James organiseerde, of kocht een TV uitzending van 60 minuten om een belangrijke mededeling te doen. Het bijzondere is dat hij dus zelf deze manier van het communiceren van zijn boodschap heeft gekozen. Via TV vertellen ik ga naar een andere club (Miami Heat). De belangrijkste reden die Lebron James aandroeg voor zijn overstap is dat hij prijzen wil winnen. En hij verwachtte dat dus niet haalbaar zou zijn met zijn oude club. In onderstaand filmpje een  samenvatting van de TV uitzending.

James maakte echter de fout door alleen aan zichzelf te denken, en niet of onvoldoende aan de talloze fans die hij door de jaren heen had verzameld. Die fans hadden zich verzameld en keken naar de TV uitzending. En de fans waren dus niet fans van de persoon Lebron James maar van de Cleveland Cavaliers speler.

Uit de reactie van de fans is duidelijk dat ze een overstap van een topspeler van hun club kunnen begrijpen. Maar dat het vooral de manier is waarop hij zijn besluit heeft uitgedragen die in het verkeerde keelgat is geschoten. Een jarenlange opgebouwde band en reputatie is binnen 1 uur door hemzelf vernietigd. Hij praat alleen over zichzelf, over wat hij wil, en hoe hij prijzen kan winnen. Niet over de manier de gevolgen die dit voor zijn oude club en zijn (oude) fans zal hebben. En zijn er dus naast de filmpjes ook blogs (Why everyone is sick of Lebron James en LeBron James: when does personal branding go too far?).

Lebron James is inmiddels bewust van de schade die hij heeft aangedaan. Hij is een Twitter pagina gestart waar hij in amber anderhalve maand tijd 657.161 volgers verzamelde. En ook met zijn website staat nog wat te gebeuren. Daar wordt gemeld: “The launch date is nearing for the future online home of LeBron James. As we develop the experience, be sure to come back regularly as we’ll update you throughout the summer.”

Ik ben beniewd of en hoe Lebron James de komende tijd zijn personal branding verder vorm gaat geven. Ik hoop voor hem dat hij zich op sportief gebied kan laten gelden, dan komt de rest waarschijnlijk ook wel weer goed.